مصاحبه با استارت‌آپ «ژاکت»

مصاحبه با استارت‌آپ «ژاکت»

در فرایند راه‌اندازی استارت‌آپ، مراحل مختلفی وجود دارد. همه‌چیز در ایده و یا طراحی سایت خلاصه نمی‌شود و فقط مهارت‌های فنی، پاسخگوی شروع یک استارت‌آپ نیستند. بدون شک هر کسب‌وکاری مسیر خاص خود را طی می‌کند ولی نکات مهمی مانند ارزیابی ایده اولیه استارت‌آپ، تغییر و توسعه مدل کسب‌وکار، تیم‌سازی، برنامه بازاریابی و مزیت رقابتی وجود دارد که یادگیری آن‌ها هنگام شروع کار از اهمیت زیادی برخوردار است. این زمانی موثرتر است که با تجربه عینی استارت‌آپ‌ها در هرکدام از این موارد آشنا شویم و بدانیم استارت‌آپ‌ها چگونه از این نکات در  کسب‌وکار خود استفاده کرده‌اند.

در همین راستا «مرکز توانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا» مجموعه‌ای از مصاحبه‌‌های آموزشی از استارت‌آپ‌های حوزه‌های مختلف تهیه‌کرده و تلاش دارد تا با نگاهی آموزش محور به فرایند راه‌اندازی استارت‌آپ‌های ایرانی بپردازد. همچنین برای افزایش آگاهی کاربران، مهم‌ترین مقالات، چک‌لیست‌ها، کتاب‌ها و اینفوگرافیک‌های آموزشی خاص هر موضوع هم معرفی‌شده‌اند.

«اعتبارسنجی ایده کسب‌وکار»، «Pivot در مدل کسب‌وکار»، «تیم‌سازی، تقسیم وظایف و مدیریت بر تیم»، «خلاقیت و ایده‌های خلاقانه در جذب مشتری»، «طراحی محصول و شروع کسب‌وکار»، «فعالیت در شبکه‌های اجتماعی فرآیند فروش آنلاین»، «پشتیبانی و خدمات مشتری» و «چالش‌های ارتباط با دولت، قوانین حقوقی و مقررات» موضوعاتی هستند که در این مصاحبه‌های آموزشی به آن‌ها پرداخته‌شده است.

در ادامه مصاحبه آموزشی مرکز با «استارت‌آپ ژاکت» را می‌خوانیم.

 

۱- اعتبارسنجی ایده کسب‌وکار: چطور مشخص شد که ایده سایت ژاکت مناسب بازار است و با استقبال مردم رو‌به‌رو می‌شود؟ چه تحقیقاتی در این زمینه انجام‌شده بود؟

بیشتر از سه سال قبل بود که ما سایتی به نام «همیار وردپرس» را راه‌اندازی کردیم که در آن کاربران می‌توانستند به‌راحتی با استفاده از سیستم مدیریت محتوای وردپرس سایت خود را راه‌اندازی کنند. مشکلی که کاربران این سیستم مدیریت محتوا با آن روبرو بودند این بود که قالب‌ها و افزونه‌های وردپرس، انگلیسی هستند و زبان‌هایی که به‌صورت از چپ به راست هستند را پشتیبانی می‌کنند اما زبان فارسی جزو این زبان‌ها نیست. به همین دلیل این ایده در ذهن ما شکل گرفت که بعضی از محصولات وردپرس که جامعیت زیادی دارد را به فارسی تبدیل کنیم و به‌مرور کاربران درخواست دادند که قالب‌های درخواستی آن‌ها را هم به‌صورت فارسی در سایت قرار بدهیم.

در ادامه به این نتیجه رسیدیم که تیم ما توان پاسخگویی به تمام این درخواست‌ها را ندارد و تصمیم گرفتیم از فریلنسرها و توسعه‌دهندگان وب استفاده کنیم تا به نیازهای کاربران پاسخگو باشند. به دنبال آن مارکت وردپرس را راه‌اندازی کردیم. کاربرانی که پروژه‌های وردپرس خود را متناسب با زبان فارسی درآورده بودند، آن‌ها را برای فروش می‌گذاشتند. به‌مرور که درخواست‌ها زیاد شد، متخصصان وردپرس که از این راه درآمد خوبی کسب کرده بودند، محصولات وردپرس را از مارکت‌های جهانی دریافت می‌کردند و با متناسب کردن آن‌ها با زبان فارسی آن‌ها را با قیمت خیلی کمتر به فروش می‌رساندند.

و حتی بعضی از توسعه‌دهندگانی که محصول تولید می‌کردند، قالب‌هایی اختصاصی متناسب با شرایط ایرانی طراحی کردند و تعداد فروشندگان و خریداران در مارکت وردپرس افزایش پیدا کرد.

به همین دلیل به این فکر افتادیم که شرایط را بهتر کنیم و با تغییر نام به ژاکت، کار خود را ادامه دهیم.

(مقاله: ده گام تا کسب مهارت در ارزیابی فرصت‌های استارت‌آپی)

 

۲Pivot در مدل کسب‌وکار: در ادامه شکل‌گیری سایت ژاکت ، چه تغییراتی بر مدل کسب‌وکار صورت گرفت؟

نه تغییر خاصی نداشتیم. مدل کسب‌وکار، مارکت‌پلیس بوده، یعنی فروشنده یک سهمی از فروش دارد و ژاکت هم به خاطر ایجاد زیرساخت‌های لازم برای فروش سهم مشخصی دارد. ما در کلیت تغییر خاصی ایجاد نکردیم اما در جزییات تغییراتی ایجاد کردیم. مثلا پیش‌ازاین، فروشندگان خیلی راحت عضو می‌شدند و محصولی را برای فروش قرار می‌دادند اما الان باید قرارداد فروشنده شدن و تعهداتی که به خریدار دارند را امضا کنند و بعدازآن می‌توانند محصول را برای فروش ثبت کنند.

(چک‌لیست: در مسیر طراحی و توسعه مدل کسب‌وکار، بخش‌های مختلفی تغییر خواهد کرد. این چک‌لیست به تمامی آیتم‌های لازم در هر بخش از مدل کسب‌وکار اشاره دارد)

 

۳- تیم‌سازی، تقسیم وظایف و مدیریت بر تیم: تیم ژاکت چطور شکل گرفت؟

به‌مرورزمان تیم را شکل دادیم و هرچقدر که ژاکت بزرگ‌تر می‌شد و تعداد فروشندگان در آن بیشتر می‌شد افراد بیشتری را به تیم اضافه کردیم. برای انتخاب افراد جدید هم از ارتباطات دوستان، فراخوان‌های همکاری و مصاحبه‌های تخصصی استفاده کردیم.

(مقاله: با منشور کار تیمی آشنا شوید)

 

۴- خلاقیت و ایده‌های خلاقانه در جذب مشتری، طراحی محصول و شروع کسب‌وکار: چه ایده‌ها و خلاقیت‌هایی در ادامه مسیر کسب‌وکار به کار گرفته شد؟

سعی کردیم، هم نسبت به مارکت‌های جهانی و هم نسبت به مارکت‌های ایرانی که فعالیت‌های مشابهی انجام می‌دادند، کدی که در اختیار کاربر قرار می‌گیرد اورجینال و پاک باشد تا احتمال وجود کد مخربی در محصول نباشد چون با سایت و کسب‌وکار آنلاین کاربر در ارتباط است. ما با بررسی کامل محصولات ایرانی و فاکتور خرید محصولات خارجی و همچنین ارایه شش ماه پشتیبانی تضمین‌شده برای مرجوعی محصولات این اطمینان را ایجاد کرده‌ایم. حتی در مارکت‌های جهانی هم این تضمین وجود ندارد.  

ما طبق غربال‌گری و محدودیت‌های اولیه‌ای که برای فروشندگان داریم به همه اجازه ورود نمی‌دهیم تا بتوانیم کیفیت محصولات را حفظ کنیم و این تضمین شش‌ماهه را به کاربران ارایه بدهیم.

(معرفی کتاب: استراتژی‌های جذب مشتری در «برند‌سازی»)

 

۵- فعالیت در شبکه‌های اجتماعی (تولید محتوا و انتشار محتوا): ژاکت چه برنامه‌ای برای فعالیت در فضای مجازی دارد؟

ما بیشتر در اینستاگرام و تلگرام فعالیت داریم چون راحت‌تر می‌توانیم با کاربران و فروشندگانمان در ارتباط باشیم. در قسمت وبلاگ، تولید محتوا را به تیم خارج از مجموعه برون‌سپاری کرده‌ایم که با توجه به نیاز و درخواست ما هم در راستای فرهنگ‌سازی و هم برای بازاریابی محصولات محتوا تولید می‌کنند.

گاهی اوقات در جشنواره‌های فروش، محتوایمان را برون‌سپاری می‌کردیم چون در ابتدای کار به‌صرفه نبود که نیروی تولید محتوای دائمی در ژاکت داشته باشیم.

(مقاله: هشت باید و نباید استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای کسب‌و‌کار‌ها)

 

۶- فرآیند فروش آنلاین، خدمات مشتری و پشتیبانی

فروشندگانی که در ژاکت فعال هستند، محصولاتی را برای فروش آماده می‌کنند و آن را در ژاکت قرار می‌دهند، کارشناسان ژاکت آن را بررسی می‌کنند و پس از تایید محصول کاربران می‌توانند با مقایسه محصولات آن‌ها را خریداری کنند. بعد از خرید محصول درصد مشخصی به فروشنده و درصد مشخصی به ژاکت می‌رسد. در حال حاضر این نسبت، ۸۰ به ۲۰ است و حتی در مواردی ژاکت سهم صفر درصدی هم داشته است. ما از روز اول سعی کرده‌ایم روی اعتبار و اعتمادی که کاربران به محصولات دارند کار کنیم و محیطی فراهم کردیم که به‌صورت معتبر و قانونی باشد تا فروشندگان و فریلنسرها هم بتوانند برند سازی کنند و هم محصولات خود را به فروش برسانند. ژاکت هم با حمایت کارشناسان خبره بازاریابی، فضا را به نحوی ایجاد می‌کرد که فروش بالایی کسب کنند.

(مقاله: پانزده مهارت خدمات مشتری که هر کارمندی به آن نیاز دارد)

 

۷- چالش‌های ارتباط با دولت، قوانین حقوقی و مقررات: آیا ژاکت با چالش خاصی در ارتباط با دولت و دیگر نهادهای دولتی روبه‌رو است؟

قانون خاصی سد راه نبوده در مقابل خیلی هم راه را برای ما هموار نکرده است. یکی از مشکلات قانونی که ما داشته‌ایم مربوط به کپی‌رایت بوده است. ما چند مورد در پلیس فتا داشتیم که شکایت مربوط به کپی‌رایت بودند. درحالی‌که نه محصول ایرانی بود و نه به‌صورت قانونی حقی برای آن اشخاص وجود داشت اما پیگیری این پرونده‌ها وقت ما را می‌گرفت. تمام این موارد به دلیل عدم اطلاع بود.

قصد داریم شرکت را به‌صورت دانش‌بنیان ثبت کنیم و در حال پیگیری هستیم. در حال حاضر ما ۲۵۰ فروشنده فعال داریم که حتی در شهرهای خیلی کوچک کار می‌کنند. اما مشخص نیست که دقیقا باید چه فعالیت‌هایی انجام دهیم که بتوانیم دانش‌بنیان بودن خود را اثبات کنیم. مورد بعدی بحث مالیات است. توجیه این مساله که نوع کسب‌وکارهای سنتی با استارت‌آپ متفاوت است و استارت‌آپ‌ها واقعا نمی‌توانند مالیات بپردازند برای اداره مالیات کار دشواری است.

(اینفوگرافیک: همکاری استارت‌آپ‌ها و ارتباط آن‌ها با شرکت‌های بزرگ چالش‌های خاص خود را دارد. در این اینفوگرافیک این مسیر پرچالش را بخوبی برای شما به تصویر کشیده‌ایم)